چالش‌ها و مزایای پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری

تصویر نویسنده تیم تحریریه آکادینو | ۱ آذر ۱۴۰۴
چالش‌ها و مزایای پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری
چالش‌ها و مزایای پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری

مزایای بلاکچین در بانک‌ها، انقلابی در صنعت مالی ایجاد کرده و امنیت، کارایی و شفافیت بیشتری را ارائه می‌دهد. به طور سنتی، بانک‌ها و سایر موسسات مالی به سیستم‌های متمرکز وابسته می‌باشند – که اغلب منجر به ناکارآمدی، هزینه‌های اضافی و نقص‌های امنیتی می‌شود. با این حال، فناوری بلاکچین به این سازمان‌ها کمک می‌کند تا سرعت تراکنش‌ها را تا حد زیادی افزایش دهند، در برابر کلاهبرداری محافظت کنند و هزینه‌ها را کاهش دهند. به لطف ساختار غیرمتمرکز آن، تراکنش‌های مالی روی بلاکچین ایمن، غیرقابل تغییر و شفاف هستند.

این امر نیاز به واسطه‌ها را از بین می‌برد و کارایی را افزایش می‌دهد. بلاکچین نه تنها طیف وسیعی از خدمات جدید را برای ارائه فراهم می‌کند، بلکه می‌تواند به فرآیندهای داخلی بک‌اند نیز کمک نماید. با وجود افزایش مزایای بلاکچین برای بانک‌ها، پذیرش آن هنوز پایین است؛ چراکه بانک‌ها در پیاده‌سازی آن با مسائل زیادی مواجه هستند.

بر همین اساس در این مقاله از آکادینو علاوه بر بررسی مزایای بلاکچین در بانک‌ها و نحوه استفاده موسسات مالی از این فناوری برای بهبود عملکردشان، برخی از چالش‌های رایجی که بانک‌ها هنگام ادغام فناوری بلاکچین و تحول دیجیتال با آن مواجه می‌شوند را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

اهمیت بلاکچین در بانکداری

پتانسیل فناوری بلاکچین برای ایجاد انقلابی تحول‌آفرین در صنعت بانکداری بسیار زیاد است؛ بسیاری از افراد آگاه در این صنعت پیش‌بینی می‌کنند که این فناوری به اندازه خود اینترنت، انقلابی در این صنعت ایجاد خواهد کرد. در حالی که انتظار می‌رود سرعت و امنیت افزایش یابد، این فناوری نوید کاهش چشمگیر هزینه‌های جاری بانک‌ها را می‌دهد. فناوری بلاکچین راهی برای طرفین غیرقابل اعتماد فراهم می‌کند تا بدون نیاز به واسطه، در مورد وضعیت یک پایگاه داده به توافق برسند. این فناوری با ارائه یک دفتر کل که توسط هیچ‌کس اداره نمی‌شود، امکانات بانکی‌ای را ارائه می‌دهد که با شبکه‌های معمولی در دسترس نیستند.

موسسات مالی به دنبال فناوری بلاکچین برای کاربردهای مهم و بالقوه‌ای؛ از افزایش کارایی تراکنش‌ها تا افزایش شفافیت و امنیت می‌باشند. برای مثال، بلاکچین شفافیت سیستم مالی را تضمین می‌کند و می‌تواند به کاهش میزان کلاهبرداری در سیستم‌های پرداخت کمک کند. همچنین می‌تواند رویه‌هایی از جمله ترخیص و تسویه دارایی‌های مالی را ساده نماید، بنابراین هزینه‌های جاری را کاهش داده و معاملات را تسریع می‌بخشد. علاوه بر این فناوری بلاکچین توانایی تغییر ساختارهای بازار و نحوه نگهداری و توزیع داده‌ها در بخش مالی را دارد، بنابراین از ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین، اتریوم و ریپل پشتیبانی می‌کند.

 

مزایای بلاکچین در بانکداری

فناوری بلاکچین تراکنش‌های مالی را متحول می‌کند و مزایای زیادی برای صنعت بانکداری به همراه دارد. در ادامه هفت مورد از مهم‌ترین مزایایی که بانک‌ها از ادغام فناوری بلاکچین به دست می‌آورند، ذکر شده است:

 

چالش‌ها و مزایای پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری

 

بهبود امنیت و پیشگیری از کلاهبرداری

از مهم‌ترین مزایای بلاکچین برای بانک‌ها، توانایی آن در کاهش کلاهبرداری و افزایش امنیت است. سیستم‌های بانکی سنتی یا متعارف، سوابق تراکنش‌ها و داده‌های مصرف‌کنندگان را در پایگاه‌های داده متمرکز حفظ و نگهداری می‌کنند، لذا مستعد نقض داده‌ها و حملات سایبری هستند. از سوی دیگر، بلاکچین با توزیع سوابق تراکنش‌ها بین نود‌های متعدد و در نتیجه ایجاد یک دفتر کل توزیع‌شده که چندین نقطه شکست را در بر می‌گیرد، تضمین می‌کند که هیچ نقصی وجود نخواهد داشت.

چگونه بلاکچین امنیت را افزایش می‌دهد:

رکوردهای تغییرناپذیر: داده‌های وارد شده به بلاکچین قابل تغییر یا دستکاری نیستند و احتمال تقلب و کلاهبرداری را کاهش می‌دهند.

رمزگذاری و امنیت رمزنگاری: بلاک چین از تکنیک‌های رمزنگاری پیشرفته استفاده می‌کند و تضمین می‌کند که تراکنش‌های مالی ایمن باقی می‌مانند.

کاهش سرقت هویت: ادغام بلاکچین به بانک‌ها اجازه می‌دهد تا هویت مصرف‌کنندگان را به طور ایمن ذخیره و تأیید کنند و خطر کلاهبرداری هویتی را کاهش دهند.

با پذیرش بلاکچین، بانک‌ها می‌توانند ضمن ایجاد اعتماد در مشتریان، امنیت را به میزان قابل توجهی بهبود بخشند.

 

تراکنش‌های سریع‌تر و کارآمدتر

از آن‌جایی که در بانکداری سنتی و متعارف واسطه‌های زیادی درگیر هستند، انجام تراکنش‌های بانکی متعارف – به‌ویژه پرداخت‌های خارجی – ممکن است چندین روز طول بکشد. بلاکچین با استفاده از روش‌های اعتبارسنجی توزیع‌شده و قراردادهای هوشمند، ناکارآمدی‌ها را حذف می‌کند. لذا تراکنش‌های آنی و در لحظه را تسهیل می‌کند.

بلاکچین در پردازش تراکنش‌ها چه نقشی ایفا می‌کند:

پرداخت‌های آنی فرامرزی: بلاکچین امکان انتقال پول بین‌المللی را فراهم می‌کند، که معمولاً چند روز طول می‌کشد تا در عرض چند دقیقه انجام شود.

حذف واسطه‌ها: تراکنش‌های همتا به همتا که توسط سیستم‌های بلاکچین امکان‌پذیر شده‌اند، الزامات اعتبارسنجی طرف ثالث را از بین می‌برند.

هزینه‌های تراکنش کمتر: بانک‌ها می‌توانند با کاهش هزینه‌های مرتبط با پردازش تراکنش‌ها، سالانه میلیاردها دلار صرفه‌جویی نمایند.

با استفاده از توسعه بلاکچین، بانک‌ها می‌توانند تراکنش‌ها را ساده‌تر کنند، هزینه‌ها را کاهش دهند و به مصرف‌کنندگان یک تجربه بانکی بی‌عیب و نقص ارائه دهند.

 

بهبود شفافیت و اعتماد

در سیستم‌های بانکداری متعارف، شفافیت یک مشکل اساسی است، زیرا شرکت‌های مالی گاهی اوقات با آگاهی عمومی کم فعالیت می‌کنند. با استفاده از فناوری دفتر کل توزیع‌شده (DLT)، بلاکچین تضمین می‌کند که هر تراکنش در یک دفتر کل عمومی و غیرقابل دستکاری ثبت می‌شود، بنابراین اعتماد بین مصرف‌کنندگان و مقامات را افزایش می‌دهد.

چگونه شفافیت به نفع بانک‌ها می‌باشد:

انطباق با مقررات: بلاکچین به بانک‌ها یک مسیر حسابرسی قابل تأیید ارائه می‌دهد و آن‌ها را قادر می‌سازد تا از قوانین مبارزه با پول‌شویی (AML) و شناخت مشتری (KYC) پیروی کنند.

اعتماد مشتری: تأیید تراکنش‌ها به صورت آنی توسط مشتریان به ایجاد اعتبار برای سازمان‌های مالی کمک می‌کند.

کاهش تقلب و کلاهبرداری: دفاتر کل شفاف به کشف و توقف آسان‌تر رفتارهای نادرست کمک می‌کنند.

بلاکچین به بانک‌ها اجازه می‌دهد تا معیارهای قانونی سختگیرانه را رعایت کرده و شفافیت عملیاتی را بهبود بخشند.

 

صرفه‌جویی در هزینه و بهره‌وری عملیاتی

اگرچه هزینه توسعه بلاکچین بیشترین نگرانی سازمان‌های مالی را ایجاد می‌کند، بلاکچین با کاهش هزینه‌های اداری و عملیاتی در طول زمان به بانک‌ها کمک می‌کند تا مبالغ قابل توجهی را پس‌انداز نمایند.

جوانب صرفه‌جویی در هزینه بلاکچین چه مواردی می‌باشند:

اتوماسیون از طریق قراردادهای هوشمند: قراردادهای هوشمند با تکمیل خودکار تراکنش‌ها پس از برآورده شدن معیارهای مشخص، نیاز به پردازش انسانی را از بین می‌برند.

کاهش کاغذبازی: ثبت سوابق دیجیتال بلاک‌چین، نیاز به اسناد واقعی را کاهش می‌دهد و در زمان و هزینه صرفه‌جویی می‌کند.

هزینه‌های پایین‌تر زیرساخت فناوری اطلاعات: ماهیت غیرمتمرکز بلاکچین، نیاز به مراکز داده پرهزینه و حفظ و نگهداری فناوری اطلاعات را کاهش می‌دهد.

بانک‌هایی که در توسعه کسب‌وکار بلاکچین سرمایه‌گذاری می‌کنند، می‌توانند ضمن بهبود کارایی، هزینه‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

 

فرآیندهای تایید وام و اعتبار بهتر

تأخیرها و ناکارآمدی‌ها در فرآیندهای سنتی تأیید وام و اعتبار به دلیل لایه‌های متعدد تأیید که اغلب درگیر این فرآیند می‌باشد، امری رایج هستند. بلاکچین با فراهم کردن امکان امتیازدهی سریع به اعتبار، ثبت سوابق شناسایی و تأیید سابقه مالی، این رویه‌ها را آسان‌تر می‌کند.

چگونه بلاکچین تایید وام را بهبود می‌بخشد:

امتیازدهی اعتباری آنی: بلاکچین امکان تجزیه و تحلیل آنی اعتبار وام‌گیرنده را فراهم می‌کند.

تأیید هویت غیرمتمرکز: وام گیرندگان می‌توانند سوابق مالی خود را روی بلاکچین ذخیره کنند و تأیید اطلاعات آنها را برای بانک‌ها آسان‌تر نمایند.

کاهش کلاهبرداری وام: شفافیت بلاکچین از جعل اسناد و درخواست‌های اعتباری جعلی یا تقلبی جلوگیری می‌کند.

با استفاده از پروتکل‌های اکوسیستم بلاکچین، بانک‌ها می‌توانند ریسک عدم پرداخت وام را کاهش داده و تأیید اعتبار را تسریع نمایند.

 

پرداخت‌های فرامرزی پیشرفته با پلتفرم‌های بلاکچین

به دلیل کارمزدهای بانکی، نرخ ارز و واسطه ها، تراکنش‌های برون مرزی به طور سنتی پرهزینه و کند می‌باشد. بلاکچین روشی ایمن و سریع برای انتقال وجه در سراسر جهان ارائه می‌دهد و لذا بسیاری از این موانع را از بین می‌برد.

بلاکچین در پرداخت‌های فرامرزی چه نقشی دارد:

استیبل کوین‌ها و ارزهای دیجیتال: ارزهای دیجیتال مبتنی بر بلاکچین، بانک‌ها را قادر می‌سازند تا پرداخت‌های سریع را امکان‌پذیر کنند.

حذف تأخیرهای سوئیفت: بانکداری استاندارد به شبکه سوئیفت وابسته است که می‌تواند تراکنش‌ها را در عرض چند روز انجام دهد. بلاکچین از تسویه حساب‌های فوری پشتیبانی و حمایت می‌کند.

هزینه‌های تراکنش کمتر: با حذف واسطه‌های شخص ثالث، بلاکچین به طور قابل توجهی هزینه‌های تراکنش‌های فرامرزی را کاهش می‌دهد.

برای سازمان‌های مالی که سعی در بهبود پرداخت‌های جهانی دارند، پلتفرم‌هایی مانند بلاکچین پولکادات، راهکارهای مقیاس‌پذیر و سازگار ارائه می‌دهند.

 

ادغام با راهکارهای مالی غیرمتمرکز (DeFi)

ظهور زیرساخت‌های مالی غیرمتمرکز یا DeFi، تغییر بزرگی را در صنعت بانکداری به سمت شیوه‌های بازتر و شفاف‌تر ایجاد می‌کند. راهکارهای DeFi به بانک‌های سنتی این امکان را می‌دهد که محصولات و خدمات مالی جدیدی ارائه دهند و در عین حال دسترسی افراد بدون حساب بانکی را به این خدمات افزایش دهند.

چگونه دیفای DeFi به بانک‌ها سود می‌رساند؟

وام‌دهی و استقراض خودکار: سیستم‌های دیفای مبتنی بر بلاکچین به بانک‌ها اجازه می‌دهند وام‌های سریع و بدون واسطه ارائه دهند.

دارایی‌های توکن شده: بانک‌ها می‌توانند دارایی‌هایی مانند املاک و مستغلات و اوراق بهادار را توکن کنند و نقدینگی را در بازارهای مالی افزایش دهند.

سرمایه‌گذاری مبتنی بر قرارداد هوشمند: سرمایه‌گذاران می‌توانند با استفاده از بلاک‌چین به فرصت‌های سرمایه گذاری خودکار و غیرمتمرکز دسترسی داشته باشند.

ادغام DeFi پتانسیل توسعه جدیدی را ارائه می‌دهد و در عین حال، با بررسی فناوری بلاکچین در مقابل فناوری دفتر کل توزیع‌شده توسط موسسات، شمول مالی را بهبود می‌بخشد.

 

چالش‌های پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری

اگرچه فناوری بلاکچین مزایای بزرگی برای بانک‌ها به ارمغان می‌آورد، اما پذیرش این فناوری انقلابی و تحول آفرین با مشکلات خاصی همراه است. موسسات مالی قبل از ادغام کامل بلاکچین در سیستم‌های خود، باید با موانع عملیاتی، فنی و قانونی روبه‌روشوند. در ادامه به برخی از چالش‌های اصلی که بانک‌ها هنگام استفاده از فناوری بلاکچین با آن مواجه می‌شوند، اشاره شده است.

 

چالش‌ها و مزایای پیاده‌سازی بلاکچین در بانکداری

 

عدم قطعیت نظارتی

فقدان قوانین قانونی تعریف‌شده یکی از چالش‌های اصلی پذیرش بلاکچین در بانکداری است. دولت‌ها و مقامات مالی در سراسر جهان هنوز در حال تدوین قوانینی برای کنترل تراکنش‌های مبتنی بر بلاکچین هستند و این امر باعث ایجاد عدم اطمینان برای بانک‌هایی می‌شود که سعی در استفاده از این فناوری دارند. با پیروی از قوانین مبارزه با پولشویی (AML) و شناخت مشتری (KYC)، مشکلاتی نیز وجود دارد زیرا ماهیت غیرمتمرکز بلاکچین، نظارت بر فعالیت‌های مالی غیرقانونی را دشوارتر می‌کند.

هزینه بالای توسعه بلاکچین

برای بانک‌ها، به ویژه موسسات سنتی و متعارف با سیستم‌های قدیمی، هزینه استقرار بلاکچین ممکن است یک مانع بزرگ به حساب آید. توسعه یک بلاکچین سازمانی نیازمند زیرساخت‌های بزرگ، کارکنان آگاه و هزینه‌های نگهداری مداوم است. برای موسسات مالی کوچک‌تر، چشم‌انداز صرف هزینه برای توسعه بلاکچین، ادغام پلتفرم و ارتقاء سیستم‌های فناوری اطلاعات ممکن است بیش از حد دشوار و غیرقابل تحمل باشد.

مسائل مربوط به مقیاس‌پذیری

مقیاس‌پذیری مشکلی است که بسیاری از شبکه‌های بلاکچین، به ویژه بلاکچین‌های عمومی، با آن مواجه هستند. شبکه‌های محبوبی مانند بیت‌کوین و اتریوم تنها تعداد محدودی تراکنش در ثانیه را مدیریت می‌کنند که این امر باعث تأخیر و کارمزد بیشتر در دوره‌های استفاده حداکثری می‌شود. محدودیت‌های مقیاس‌پذیری فعلی بلاکچین به دلیل سرعت بالای پردازش تراکنش‌ها که برای مدیریت میلیون‌ها تراکنش مالی روزانه به آن نیاز دارند، نگرانی بزرگی برای بانک‌ها محسوب می‌شود.

ادغام با سیستم‌های قدیمی

اکثر بانک‌ها به سیستم‌های مالی قدیمی وابسته هستند که برای مدیریت فناوری بلاکچین طراحی نشده‌اند. این سیستم‌ها قدمت و سابقه زیادی دارند. ادغام شبکه‌های بلاکچین غیرمتمرکز با پایگاه‌های داده بانکی متمرکز، نیازمند کار و اقدمات زیادی می‌باشد. بانک‌ها باید بدانند که چگونه شکاف بین زیرساخت‌های سنتی و اکوسیستم‌های بلاکچین را بدون دخالت در عملیات روزانه از بین ببرند.

چالش‌های قابلیت همکاری

هر یک از چندین سیستم بلاکچین استانداردها و رویه‌های خاص خود را دارد. اگر بانک‌ها واقعاً می‌خواهند از بلاکچین بهره‌مند شوند، این پلتفرم‌ها باید بتوانند با یکدیگر و با سیستم‌های مالی فعلی تعامل داشته باشند. با این حال، قابلیت همکاری بین چندین بلاکچین و سیستم‌های بانکی متعارف تا حدودی دشوار است. در حالی که پروژه‌هایی مانند بلاکچین Polkadot به دنبال حل این مشکل هستند، پذیرش گسترده هنوز در دست توسعه است.

نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده‌ها

بلاکچین از طریق تمرکززدایی و رمزگذاری، امنیت را بهبود می‌بخشد، اما مؤسسات مالی باید بین شفافیت و حریم خصوصی مصالحه‌ و سازش برقرار کنند. بلاک‌چین‌های عمومی، سوالاتی را در مورد افشای داده‌های مالی خصوصی ایجاد می‌کنند، زیرا داده‌های تراکنش در یک دفتر کل مشترک حفظ و نگهداری می‌شوند. اگرچه بانک‌ها باید سیستم‌های خود را با دقت طراحی نمایند تا با قوانین سختگیرانه حریم خصوصی مالی مطابقت داشته باشند، اما بلاک‌چین‌های خصوصی یا مجاز، کنترل بیشتری بر دسترسی به داده‌ها ارائه می‌دهند.

آینده بلاکچین در بانکداری

با توسعه مداوم پلتفرم‌ها و فناوری‌های بلاکچین، پذیرش بلاکچین در صنعت مالی همچنان در حال توسعه است. سرمایه‌گذاری در ادغام بلاکچین و توسعه بلاکچین سازمانی همچنان افزایش خواهد یافت، زیرا بانک‌ها و سایر موسسات مالی مزایای آن را مشاهده می‌کنند.

اگرچه هزینه‌های اولیه توسعه بلاکچین می‌تواند قابل توجه باشد، اما مزایای بلندمدت آن از هزینه‌های اولیه فراتر می‌رود. بانک‌هایی که اکنون از بلاک چین استقبال می‌کنند، برای مذاکره در جهت تامین مالی دیجیتال مناسب‌تر خواهند بود.

 

جمع‌بندی

بلاکچین مزایای قابل توجهی برای بانک‌ها دارد. فناوری بلاکچین در حال ایجاد انقلابی در صنعت بانکداری است، از تراکنش‌های سریع‌تر و صرفه‌جویی در هزینه گرفته تا افزایش امنیت و شفافیت. شرکت‌ها و مشاوران توسعه بلاکچین، بانک‌ها را قادر می‌سازند تا بلاکچین را به طور مؤثر در سیستم‌های فعلی خود قرار داده و تحول دیجیتال را هدایت نمایند. از طرفی بانکداری آماده ورود به دوران جدیدی از کارایی، امنیت و شمول مالی است، زیرا در حال بررسی ایده‌های خلاقانه‌ای مانند بلاکچین پولکادات، قراردادهای هوشمند و پلتفرم‌های دیفای هستند.

با ارائه خدمات مالی ایمن‌تر و سریع‌تر، بانک‌ها و موسسات مالی که زودتر اقدام نمایند، اعتماد مشتریان را جلب کرده و از مزیت رقابتی برخوردار می‌شوند. در این بین آشنایی با مزایا و چالش‌های بلاک‌چین و پیاده‌سازی آن در بانکداری و شرکت‌های فین‌تکی لازم و ضروری به نظر می‌رسد.

در همین راستا آکادمی گروه ملی انفورماتیک به منظور آگاهی و آشنایی بیشتر فعالان صنعت بانکداری و فین‌تک با مفاهیم بلاک‌چین و چالش‌ها و راهکارهای آن اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی و بوت‌کمپ‌های تخصصی در خصوص بلاک‌چین در صنعت مالی می‌نماید تا گام موثری در جهت خلق، تسهیم و اشتراک دانش در این خصوص باشد. لذا برای آگاهی بیشتر از رویدادهای آکادمی، با آکادینو در تماس باشد و آن را در شبکه‌های اجتماعی دنبال نمایید.

منابع

https://www.debutinfotech.com/blog/benefits-of-blockchain-in-banks


دیدگاه شما
دیدگاه‌ها