- 1. آشنایی با امنیت سایبری در بانکداری و فینتک
- 2. اهمیت روزافزون امنیت سایبری در بانکداری
- 3. نقش امنیت سایبری در فینتک
- 4. امنیت سایبری چگونه بر مشتریان و اعتماد آنها به بانکها و فینتکها تأثیر میگذارد؟
- 5. راهکارهای نوآورانه برای ایمنسازی دادههای مشتری
- 6. پیشگیری از تقلب در بانکداری سایبری
- 7. چارچوب امنیتی چندلایه برای موسسات مالی
- 8. جمعبندی
وقتی صحبت از جرایم سایبری میشود، مهاجمان معمولاً به سراغ مکانی میروند که پول باشد و این یعنی بانکها و فینتکها باید بسیار با احتیاط عمل نمایند. در حالی که برخی از مجرمان سعی در سرقت مبالغ هنگفتی دارند، برخی دیگر اهداف متفاوتی مانند دادههای ارزشمند مشتریان را هدف قرار میدهند که میتواند به همان اندازه – یا حتی بیشتر – آسیبزا باشد. خوشبختانه، راهی برای مقابله با این مهاجمان وجود دارد – و همه این موارد در حالی است که زیرساختهای فنی بانک به سرعت در حال نوسازی و بهبود تجربه مشتری است.
امنیت سایبری اکنون در خط مقدم موسسات مالی در سراسر جهان در عصر فناوری دیجیتال قرار دارد. با رشد بانکهایی که فناوری دیجیتال و خدمات آنلاین را پذیرفتهاند، تهدید حملات سایبری لحظه به لحظه افزایش مییابد. در این بین حفاظت از اطلاعات شخصی مشتری، جلوگیری از کلاهبرداری و مدیریت ریسک کارآمد، از مسائل اساسی هستند که بایستی مورد توجه قرار گیرند. لذا این راهنما از آکادینو، در مورد راهکارهای خلاقانه و رویههای پیشرفته و ایمن در بانکداری و فینتک، امنیت سایبری فینتک و مدیریت ریسک بانکی بحث میکند که به مؤسسات مالی در ایمنسازی عملیات خود و جلب اعتماد مشتری کمک میکند.
آشنایی با امنیت سایبری در بانکداری و فینتک
امنیت سایبری در بانکداری و فناوری مالی، شیوهها، فناوریها و استراتژیهایی است که مؤسسات مالی برای محافظت از سیستمها، دادهها و مشتریان خود در برابر حملات سایبری استفاده میکنند. این مهم شامل محافظت از اطلاعات مالی حساس، مانند جزئیات حساب، دادههای شخصی و سوابق تراکنشها در برابر دسترسی غیرمجاز، سرقت یا حمله میشود.
بانکداری سایبری نیز به معنای روشها و ابزارهایی است که بانکها برای دفاع از اطلاعات مشتری، جلوگیری از کلاهبرداری و محافظت از زیرساختهای دیجیتال خود در برابر حملات سایبری به کار میگیرند. با اجرای فناوریهای امنیتی پیشرفته، سیستمهای نظارتی برای آسیبپذیریها و آموزش کارکنان و مشتریان، بانکها میتوانند از مجرمان سایبری جلوتر باشند و یکپارچگی عملیات خود را حفظ کنند.

اهمیت روزافزون امنیت سایبری در بانکداری
امنیت سایبری برای بانکها به دلیل نقش آنها به عنوان متولی نه تنها پول، بلکه اطلاعات حساس شخصی و مالی نیز اهمیت دارد. ارزش بالای این دادهها به این معنی است که بانکها اهداف اصلی حملات سایبری هستند و محافظت از خود به طرق مختلف برای آنها ضروری است. اعتماد مشتری یکی دیگر از داراییهای ارزشمندی است که بانکها نمیتوانند از دست بدهند. حتی یک نفوذ امنیتی میتواند به اعتبار زیاد قبلی آسیب برساند و اعتماد مشتری را از بین ببرد و منجر به از دست دادن کسب وکار شود. البته ضرر مالی نیز یکی دیگر از ملاحظات مهم است.
بانکها همچنین به دلیل پردازش حجم عظیمی از دادههای مالی حساس در هر روز، هدف اصلی مجرمان سایبری هستند. از دادههای مشتریان گرفته تا اطلاعات تراکنشها، ریسک بالایی دارند. عواقب نقض امنیتی میتواند شامل زیانهای مالی سنگین، از بین رفتن اعتبار و جریمههای نظارتی باشد. بانکداری مبتنی بر امنیت سایبری مستلزم اتخاذ اقدامات و فناوریهای قوی برای ایمنسازی چنین داراییهایی است. با توسعه تهدیدات سایبری، بانکها برای حفظ جایگاه خود باید به تقویت خود در برابر این تهدیدات ادامه دهند.
نقش امنیت سایبری در فینتک
از آنجایی که شرکتهای فینتک محصولات و خدمات مالی عصر جدید را ارائه میدهند، امنیت سایبری در فینتک به بخش اساسی سیستم مالی تبدیل شده است. همکاری بین بانکهای نسل قدیم و جدید باید استانداردهای امنیتی مشترک و شیوههای بانکی ایمن را تضمین کند تا اطلاعات مشتریان در هر دو طرف محافظت شود. شرکتهای فینتک تمایل دارند در استفاده از فناوریهای نوظهور مانند بلاکچین برای تراکنشهای ایمن و هوش مصنوعی برای شناسایی تقلب و کلاهبرداری پیشگام باشند.
بانکهایی که از راهکارهای فینتک استفاده میکنند، باید اطمینان حاصل کنند که چنین راهکارهایی الزامات نظارتی را برآورده کرده و با زیرساخت امنیتی فعلی آنها به خوبی کار میکنند. به عبارتی دیگر امنیت سایبری فینتک، نوآوری در رویههای تراکنش ایمن و تشخیص تقلب را ارتقا داده و بانکهای متعارف را مجبور میکند تا با یکدیگر همکاری کنند و این راهکارها را به کار گیرند و مطابق با مقررات عمل نمایند.
امنیت سایبری چگونه بر مشتریان و اعتماد آنها به بانکها و فینتکها تأثیر میگذارد؟
امنیت سایبری تأثیر عمیقی بر اعتماد مشتریان به بانک یا موسسات مالیشان دارد. نقضهای امنیتی میتوانند اعتماد به توانایی بانک در محافظت از دادههای حساس شخصی و مالی را تضعیف کرده که آمار نیز این موضوع را تأیید میکند. طبق یک نظرسنجی اخیر، این یک واقعیتی روشن است که ۸۰ درصد از مصرفکنندگان در کشورهای توسعهیافته در صورت به خطر افتادن اطلاعاتشان، از یک کسبوکار خارج میشوند. اعتماد برای بانکها و فینتکها حیاتی است زیرا مستقیماً بر وفاداری مشتری و اعتبار موسسه تأثیر میگذارد که هر دو مورد میتوانند در پی یک نقض امنیتی آسیبپذیر باشند.
راهکارهای نوآورانه برای ایمنسازی دادههای مشتری
حفاظت از دادههای مشتری در بطن رویههای بانکی ایمن قرار دارد. بانکهای معاصر در حال پیادهسازی فناوریهای پیشرفته مختلفی برای تضمین محرمانگی و یکپارچگی دادهها میباشند که به صورت زیر میباشد:
رمزگذاری: رمزگذاری دادهها در ذخیرهسازی و همچنین در حین انتقال، تضمین میکند که حتی در صورت رهگیری، اطلاعات توسط اشخاص غیرمجاز قابل خواندن نباشد.
توکنسازی: این روش اطلاعات حساس را با توکنها جایگزین کرده و افشای دادههای واقعی را در طول تراکنشها محدود میکند.
احراز هویت بیومتریک: اسکن اثر انگشت، تشخیص چهره و تشخیص صدا در مقایسه با رمزهای عبور سنتی، امنیت بیشتری را ارائه داده و دسترسی غیرمجاز را تقریباً غیرممکن میکنند.
معماری اعتماد صفر: این مدل امنیتی فرض میکند که هیچ کاربر یا دستگاهی به خودی خود قابل اعتماد نیست و نیاز به تأیید مداوم دارد و تهدیدات داخلی و خارجی را به همان اندازه محدود میکند.
با اعمال این راهکارها، بانکها و موسسات مالی فضاهای ایمنی ایجاد میکنند که اطلاعات مشتری را از هک و دسترسی غیرمجاز محافظت میکند.
پیشگیری از تقلب در بانکداری سایبری
عملیاتهای جعلی یا ساختگی مانند سرقت هویت، تصاحب حساب و حملات فیشینگ از نگرانیهای اصلی بانکها و فینتکها و کاربران آنها هستند. اجرای شیوههای پیشرفته محافظت در برابر تقلب و کلاهبرداری برای به حداقل رساندن خطرات بسیار مهم است که در ادامه به آنها اشاره شده است:
هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (ML): سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند الگوهای غیرعادی در تراکنشها را شناسایی کرده و در صورت مشاهده رفتارهای مشکوک، به صورت آنی هشدار داده و امکان واکنش سریعتر به کلاهبرداریهای احتمالی را فراهم کنند.
بیومتریک رفتاری: ردیابی رفتار کاربر – مانند سرعت تایپ و الگوهای جهتیابی ناهنجاریهای مشخص رفتار متقلبانه را شناسایی میکند.
احراز هویت چند عاملی (MFA): ادغام دو یا چند عامل تأیید (مثلاً رمز عبور + کد پیامکی + بیومتریک) خطر دسترسی غیرمجاز را به شدت کاهش میدهد.
نظارت بر تراکنشها: نظارت پویا بر تراکنشها، تراکنشهای جعلی را قبل از اینکه خیلی دیر شود، شناسایی و از آنها جلوگیری میکند.
این فناوریها با همکاری یکدیگر یک دفاع چندلایه ایجاد میکنند که هم موسسات مالی و هم مشتریان آنها را در برابر تقلب و کلاهبرداری پوشش میدهد.

چارچوب امنیتی چندلایه برای موسسات مالی
یک مدیریت ریسک قوی در بانکداری سایبری نیازمند یک سیاست امنیتی عمیق و چندلایه است که تهدیدات را در تمام سطوح مورد توجه قرار دهد:
امنیت شبکه: فایروالها، تشخیص نفوذ و VPNهای ایمن، ورود غیرمجاز به شبکههای بانکی را مسدود میکنند.
امنیت نقطه پایانی: ایمنسازی دستگاههایی مانند دستگاههای خودپرداز، برنامههای تلفن همراه و ایستگاههای کاری (فضایی برای انجام بعضی عملکردهای مشخص) کارمندان، آسیبپذیریها را به حداقل میرساند.
امنیت برنامه: تستهای امنیتی مداوم و الزامات امنیتی، برنامههای بانکی را از سوءاستفاده محافظت میکند.
امنیت دادهها: علاوه بر رمزگذاری و توکنسازی، کنترلهای دسترسی دقیق و سختگیرانه، دسترسی به دادهها را فقط به کارکنان تأیید شده محدود میکند.
آموزش کارکنان: برنامههای آموزشی مبتنی بر بهترین اقدامات در زمینه آگاهیبخشی در حوزه امنیت سایبری، با آگاهسازی کارکنان، خطرات مهندسی اجتماعی و تهدیدات داخلی را کاهش میدهند.
برنامههای واکنش به حادثه: برنامههای آمادگی، واکنش سریع و بازیابی در صورت نقض امنیت را تسهیل کرده و خسارت را محدود میکنند.
موسسات مالی که این لایهها را با هم و به صورت همزمان اجرا و پیادهسازی میکنند، دفاع بهتر و قویتری در برابر تهدیدات سایبری مدرن ایجاد میکنند.
جمعبندی
واضح و روشن است که امنیت سایبری صرفاً یک الزام نظارتی نیست – بلکه یک ضرورت استراتژیک است. برای محافظت از دادههای حساس مشتری، حفظ اعتماد و تضمین انعطافپذیری عملیاتی در چشماندازی که به طور فزایندهای دیجیتالی میشود، بانکها و فینتکها باید با طراحی ایمن، رویکردی پیشگیرانه اتخاذ کنند و از یک مدل پلتفرمی برای تعبیه مستقیم امنیت در سیستمهای خود استفاده کنند.
فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی نیز میتوانند در جلوگیری از حملات سایبری رایج بسیار مؤثر باشند، اما سیستمهای قدیمی باید قبل از اینکه بانکها بتوانند به درستی از آنها استفاده کنند، مورد بررسی قرار گیرند. به طور خلاصه، بانکها در سراسر جهان باید از هم اکنون برای تقویت دفاع سایبری خود، انعطافپذیری سایبری و تقویت اعتماد در محیط امنیت سایبری که به سرعت در حال تغییر است، اقدام نمایند.
امنیت سایبری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک الزام برای ایمنسازی مؤسسات مالی و مشتریان آنها در برابر حملات سایبریِ پیچیدهتر است. بانکها از طریق استفاده از تکنیکهای پیشرفته حفاظت از دادهها، ابزارهای پیشگیری از تقلب و کلاهبرداری و یک سیستم امنیتی چندلایه جامع، میتوانند تهدیدات را کاهش داده و اعتماد مشتریان را تضمین کنند.
علاوه بر این، اتخاذ اقدامات امنیت سایبری در فینتک، کل زیرساخت مالی را تقویت میکند و خدمات ایمن و قابل اعتمادی را پرورش میدهد. بانکهایی که بر رویههای بانکی ایمن تمرکز میکنند و در ابزارهای نوآورانه امنیت سایبری سرمایهگذاری میکنند، میتوانند با اطمینان و ایمنی به سمت آینده دیجیتال حرکت کنند. بر همین اساس یکی از ماموریتهای آکادمی گروه ملی انفورماتیک آشنایی بانکداران و فعلان صنعت فینتک با موارد مربوط به امنیت، به خصوص امنیت سایبری در صنعت مالی میباشد. لذا با ارائه آموزش و مشاوره در این خصوص نقش شایان توجهی در اشاعه و توسعه آن در صنعت بانک و فینتک به خصوص حوزه پرداخت ایفا میکند.
منابع

۱۰ نکته برای تبدیل کارآموزی به شغل تمام وقت
حضور شرکتهای گروه ملی انفورماتیک در سومین نمایشگاه کار صدرا