تکنولوژی بلاکچین بدون شک یکی از بزرگترین اختراعات قرن بیست و یکم است. این فناوری چیزی بیش از یک کلمه کلیدی است و با توسعه بلاکچین سفارشی که در صنایع مختلف جایگاه ویژهای پیدا کرده، اهمیت عملی خود را ثابت کرده است. انتظار میرود فناوری بلاکچین بر بسیاری از ابعاد زندگی دیجیتال و فیزیکی ما اثرگذار باشد و نحوه تعامل ما با فناوری و دادهها را متحول کند. این فناوری به عنوان دفتر کل توزیع شده این قابلیت را دارد که نحوه ذخیره دادهها، ثبت تراکنشها، ساخت و مدیریت برنامهها را تغییر دهد. با رشد فناوری بلاکچین، پتانسیل آن برای ایجاد انقلابی در صنایع مختلف، به ویژه در سیستمهای مالی، برجستهتر میشود. از این رو کاربردهای بالقوه آینده آن بسیار فراتر از ارزهای دیجیتال است؛ چراکه با تکامل بلاکچین، امکانات جدیدی در حال ظهور بوده و فرصتهایی را برای نوآوری و تحول در صنایع مختلف ایجاد میکند.
تکنولوژی بلاکچین یک فناوری تحول آفرین با پتانسیل زیاد در آینده است. این موضوع به وضوح در چگونگی تسهیل تراکنشهای مستقیم همتا به همتا به ارزش تریلیونها دلار از طریق ارزهای دیجیتال، ضمن حذف واسطهها و کاهش زمان تراکنشها، نشان داده شده است. شرکتهای برتر بلاکچین در خط مقدم این تحول قرار دارند و نوآوری را هدایت میکنند و موارد استفاده در دنیای واقعی را گسترش میدهند. برای تحقق کامل پتانسیل تکنولوژی بلاکچین، اطمینان از حکمرانی عادلانه و شفاف که اعتماد و قابلیت همکاری را تقویت میکند، ضروری است. بر همین اساس در ادامه آینده تکنولوژی بلاکچین و اینکه چگونه این فناوری در آینده در صنایع مختلف مورد استفاده قرار خواهد گرفت، بررسی شده است.
موارد استفاده تکنولوژی بلاکچین درآینده
در حالیکه ارزهای دیجیتال همچنان بزرگترین کاربرد فناوری بلاکچین میباشد، حوزههای متعددی وجود دارد که این فناوری جدید قرار است در آینده نزدیک در آنها رونق بگیرد. با توسعه پذیرش بلاکچین، انتظار میرود تأثیر قابل توجهی بر طیف وسیعی از صنایع داشته باشد. توجه به بهترین روندهای توسعه بلاکچین برای درک کاربردهای آتی و تأثیر بالقوه آن بر بخشهای مختلف بسیار مهم خواهد بود. برخی از کاربردهای احتمالی بلاکچین در آینده شامل موارد زیر است:
مدیریت زنجیره تامین
لجستیک یا مدیریت زنجیره تأمین یک اکوسیستم پیچیده با شرکتکنندگان متعدد است. مدیریت چنین سیستم پیچیدهای با سیستمهای سنتی مبتنی بر کاغذ میتواند منجر به ایجاد مشکلاتی شود. اکثر شرکتها در صنایع مختلف، برای بهبود شفافیت و کارایی زنجیره تأمین، در حال پذیرش بلاکچین هستند. بهتر است این امر توسط فناوریای مدیریت شود که شفافیت و سهولت بیشتر ارتباط بین همه افراد شرکتکننده را تضمین نماید.
از آنجایی که دادههای بلاکچین همیشه در یک دفتر کل عمومی ایمن که برای همه شرکای زنجیره تأمین قابل مشاهده است، در دسترس میباشد، موجب شفافیت بیشتر و اعتبارسنجی آسان تراکنشها میشود. بلاکچین همچنین شرکتها را قادر میسازد تا با تأیید اصالت محصول و اطمینان از رعایت استانداردهای اخلاقی، اعتماد مصرفکنندگان را جلب کنند. شرکای داخل زنجیره تأمین نیز با اعتماد بیشتر و یکپارچهتری با یکدیگر همکاری خواهند کرد، زیرا دادههایی که به اشتراک میگذارند همیشه دقیق و بهروز خواهند بود.
فضای ذخیرهسازی ابری ایمن
تکنولوژی بلاکچین در حال حاضر یکی از ایمنترین راهها برای مدیریت دادهها و تأیید هویت است. این فناوری با یک سیستم پیشرفته مشخص شده که دادهها را در بلوکهایی ذخیره میکند که هر بلوک داده به بلوک قبل از خود مرتبط است. هر بلوک داده یک امضای منحصر به فرد دارد که پس از نوشتن، قابل تغییر یا اصلاح نیست. این امر حس امنیت و یکپارچگی بیشتری را فراهم میکند. دادههای بلاکچین همچنین به صورت غیرمتمرکز ذخیره میشوند. برخلاف راهکارهای ذخیرهسازی مرسوم که در آن دادهها در یک سرور متمرکز ذخیره میشوند.
بلاک چین یک کپی از پایگاه داده را روی نودهای متعددی که در هزاران رایانه در مکانهای مختلف پخش شدهاند، ذخیره میکند. این امر نفوذ، حذف یا تغییر تمام دادههای موجود در شبکه بلاکچین را دشوار میکند. ماهیت توزیعشده این دفتر کل ابری، دسترسی را نیز ارتقا میدهد، که آن را برای مواردی که نیاز به حفظ دسترسی آزاد و در عین حال تضمین امنیت دادهها دارد، ایدهآل میکند.
علاوه بر این، اتوماسیون یا خودکارسازی مدیریت دادهها و کنترل دسترسی از طریق پروتکلهای غیرمتمرکز بلاکچین، سادهسازی فرآیندها و کاهش نیاز به مداخله دستی امکانپذیر است. راهکارهای ذخیرهسازی ابری مبتنی بر بلاکچین همچنین میتواند حریم خصوصی کاربران را افزایش داده و به آنان امکان میدهد که کنترل بیشتری بر دادههای خود داشته باشند و اطمینان ایجاد میکند که دادههای کاربر به روشی کاربرمحور محافظت و مدیریت میشوند.

قراردادهای هوشمند
در روزهای اولیه فناوری بلاکچین، اکثر افرادی که با این فناوری تعامل داشتند، به دلیل اینکه راهی برای تجارت ارزهای دیجیتال فراهم میکرد، این کار را انجام میدادند. اگرچه ارزهای دیجیتال در سالهای اولیه بلاک چین، نیروی محرکه آن بود، اما هنوز تا پذیرش عمومی فاصلهی زیادی دارد. اگر فناوری بلاکچین به طور کامل توسط همه افراد پذیرفته شود، احتمالاً به دلیل قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز آن خواهد بود. این یکی از بارزترین جوانب فناوری بلاکچین است.
همانطور که از نام آن پیداست، یک قرارداد هوشمند قراردادی خوداجرا است که در یک بلاک چین برنامهریزی شده و برای اجرا در صورت تحقق شرایط خاص طراحی شده است. این فناوری میتواند به طور بالقوه واسطهها و نظارت را در بسیاری از کاربردهای تجاری حذف کند. به عنوان مثال، اگر یک قرارداد وام مسکن به عنوان یک قرارداد هوشمند روی تکنولوژی بلاکچین نوشته شود، میتوان آن را طوری برنامهریزی کرد که در صورت تحقق همه شرایط، به طور خودکار وجوه و مالکیت را به طرفین درگیر در قرارداد منتقل کند.
امروزه صدها برنامه بلاکچین بر اساس این مکانیزم ساخته شدهاند و بسیاری دیگر نیز در دست ساخت هستند. برنامههای غیرمتمرکز نه تنها سریعتر بوده، بلکه عاری از کنترل انسانی، سانسور و خطا میباشد که آنها را برای خودکارسازی طیف وسیعی از فرآیندها ایدهآل میکند. علاوه بر این، ادغام هوش مصنوعی با قراردادهای هوشمند میتواند سیستمهای خودکار هوشمند و سازگارتر را فعال کند و پتانسیل اتوماسیون را در صنایع مختلف افزایش دهد.
امنیت سایبری
امنیت سایبری به وضوح یکی از امیدوارکنندهترین کاربردهای آینده فناوری بلاکچین است. با رمزگذاری دادهها به صورت رمزنگاریشده، میتوان از دستکاری جلوگیری کرد و اطمینان حاصل نمود که فقط کاربران تأیید شده به دادهها دسترسی دارند.
بلاکچین همچنین تراکنشها را به روشی تغییرناپذیر ثبت میکند که تأیید صحت فایلها را آسانتر میکند. علاوه بر این، بلاک چین با محافظت از دادههای حساس، کاهش تقلب و اطمینان از یکپارچگی دادهها در خدمات مالی، امکان تراکنشهای ایمن را فراهم میکند. ماهیت غیرمتمرکز بلاک چین، آن را به ویژه برای سازمانهایی که برای ایمنسازی سیستم خود به فناوری بسیار ایمن نیاز دارند، ایدهآل میکند. با بلاکچین، تمام اطلاعات ذخیره شده در شبکه قبل از رمزگذاری با یک الگوریتم رمزنگاری، تأیید میشوند.
سپس یک کپی از این دادهها در چندین نود ذخیره میشود. بدون هیچ نقطه ورودی واحد، اجرای یک حمله سایبری در مقیاس بزرگ برای تغییر یا اصلاح سیستم بلاکچین دشوار خواهد بود. هنگامی که چنین حملاتی رخ می دهند، شناسایی و حذف تهدیدات روی اتصالهای همتا به همتا آسانتر است.
توکنسازی دارایی
اخیراً، توکنهای غیرقابل تعویض یا NFTها در دنیای بلاکچین بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند. این امر دوران جدیدی از توکنسازی داراییها را معرفی کرد که ممکن است در آینده بسیار محبوب شود. NFTها به افراد اجازه میدهند تا حقوق انحصاری آثار هنری و سایر داراییهای دیجیتال را در اختیار داشته باشند. از آنجایی که این فناوری از ورود دادههای مازاد جلوگیری میکند، درج یک امضای رمزنگاریشده در یک اثر هنری دیجیتال و ذخیره آن در بلاکچین تضمین میکند که فقط یک نسخه اصلی از چنین اثر هنری وجود دارد. این امر به هر اثر هنری ارزش خیلی زیادی میبخشد و همچنین انتقال و تأیید مالکیت را در صورت نیاز آسانتر میکند. در حال حاضر، هنر دیجیتال محبوبترین شکل NFTها است.
با این حال، این فناوری میتواند در آینده کاربردهای متنوعی داشته باشد. یکی از این حوزههای به سرعت در حال رشد، توسعه بازیهای متاورس و بازیهای بلاکچین است که در آن شخصیتهای بازی، تمها و سایر داراییهای درون بازی به عنوان NFT ذخیره میشوند. این امر باعث میشود که آنها به راحتی قابل انتقال باشند و به آنها ارزش دنیای واقعی میدهد. فراتر از بازیها و سایر داراییهای دیجیتال، بسیاری از داراییهای دنیای واقعی نیز میتوانند به عنوان NFT ذخیره یا مدیریت شوند. این مهم شامل اسناد مالکیت، بلیطهای رویداد و غیره میشود. بلاکچین در حال ارائه راهکارهای نوین برای مدیریت و انتقال داراییها، مانند توکنسازی داراییهای دنیای واقعی است.
توکنسازی همچنین میتواند با فراهم کردن دسترسی گستردهتر به مالکیت داراییها، عدالت را ارتقا داده و مشارکت منصفانهتری را برای طیف وسیعتری از ذینفعان تضمین نماید. تقریباً هر چیزی منحصر به فرد را می توان به عنوان NFT ذخیره کرد و دری را به روی کاربردهای بالقوه مختلف این فناوری چشمگیر در آینده باز کرد.
پیشبینیهای آتی تکنولوژی بلاکچین در صنایع مختلف
اگرچه تکنولوژی بلاکچین هنوز در مراحل ابتدایی خود است، اما پتانسیل ایجاد یک تغییر اساسی در طیف وسیعی از بخشها را دارد. یکی از تأثیرهای شگرف آن در پرداختهای بینالمللی است، جایی که بلاکچین با ایجاد سریعتر، ارزانتر و ایمنتر کردن انتقال پول بینالمللی در مقایسه با روش های سنتی، فرآیند را متحول میکند. در ادامه به برخی از روشهای بهکارگیری این فناوری و موارد استفاده بالقوه آن در بخشهای مختلف اشاره شده است. انتظار میرود بخش خدمات مالی با ادغام فناوری بلاکچین، شاهد پیشرفتهای چشمگیری باشد و امنیت، کارایی و شفافیت را افزایش دهد.
امور مالی
صنعت مالی هنوز هم بزرگترین برنده در رقابت بلاکچین است. زمانی که مفهوم اولیه بلاکچین رونمایی شد، به شدت بر تسهیل انتقال پول غیرمتمرکز از طریق ارزهای دیجیتال متمرکز بود. این امر باعث شد تراکنشهای مالی، به ویژه در مبادلات فرامرزی، ارزانتر و سریعتر شوند. امروزه، چندین بازیگر سنتی صنعت مالی، از جمله بانکها، وامدهندگان و صرافیهای مالی، ادغام پلتفرمهای بلاکچین را آغاز کرده و تراکنشهای مبتنی بر ارزهای دیجیتال را به دلیل سرعت، امنیت و شفافیت بیشتر آنها پذیرفتهاند. در آینده، احتمالاً شاهد پذیرش بیشتر فناوری بلاکچین در ساخت سیستمهای مالی ایمنتر و شفافتر خواهیم بود.
بهداشت و درمان
مدیریت دادههای سلامت افراد یک کار ظریف است که شامل حفظ تعادل بین اعطای دسترسی به افراد مجاز و ایمن نگه داشتن اطلاعات خصوصی است. ماهیت منحصر به فرد بلاکچین به آن اجازه میدهد تا این مشکل دو جانبه را بهتر از راهکارهای سنتی پایگاه داده حل کند. صنعت مراقبتهای بهداشتی از بلاکچین برای بهبود امنیت دادهها، حفظ حریم خصوصی بیمار و کارایی و راندمان اداری استفاده میکند. بلاکچین نیاز به یک سرور مرکزی برای مدیریت سوابق پزشکی را از بین میبرد و امکان دسترسی سریع به دادهها را برای ذینفعان کلیدی در فرآیند ارائه خدمات درمانی فراهم میکند. ارائه دهندگان خدمات درمانی با اطمینان از دسترسی ایمن و کارآمد به دادههای بیمار، از بلاکچین بهرهمند میشوند که این امر هم امنیت دادهها و هم گردش کاری اداری را بهبود میبخشد.
در عین حال، چنین دادههایی، به ویژه در سیستمهای بسته بلاکچین با دسترسی مجاز، ایمن نگه داشته میشوند. فناوری بلاکچین تضمین میکند که دادههای بیمار تغییرناپذیر و فقط توسط پرسنل مجاز قابل دسترسی است و امنیت دادهها و حریم خصوصی را افزایش میدهد. فناوری بلاکچین همچنین میتواند برای مدیریت زنجیرههای تأمین داروها و سایر لوازم پزشکی برای تأیید صحت آنها و تضمین سیستمهای تحویل کارآمد مورد استفاده قرار گیرد.
بیمه
صنعت بیمه همانطور که میشناسیم، به ابهام و دشواری درک آن شهرت دارد. استفاده از بلاکچین برای مدیریت تراکنشهای بیمه، شفافیت در فرآیند بیمه را افزایش میدهد. به جای کاغذبازیهای ساختگی، بلاکچین یک سیستم شفاف معرفی میکند که در آن ادعاها و سایر اسناد حیاتی به طور ایمن ثبت میشوند. همچنین، استفاده از قراردادهای هوشمند برای مدیریت فرآیندهای بیمه میتواند سرعت کارها را افزایش داده و عدل و انصاف را تضمین نماید.

تفریح و سرگرمی
در سالهای اخیر، شاهد استفاده روزافزون از فناوری بلاکچین برای مدیریت حقوق مربوط به هنرهای دیجیتال، موسیقی و فایلهای ویدیویی توزیعشده در اینترنت هستیم. با ادامه این روند، مدیریت حقوق دیجیتال در صنعت سرگرمی شاهد تغییرات قابل توجهی خواهد بود. با اطمینان از وجود تنها یک نسخه واقعی از یک فایل دیجیتال، بلاکچین از سرقت ادبی جلوگیری میکند و تضمین میکند که فقط دارنده حقوق دیجیتال برای آثار خود دستمزد دریافت میکند. سرویسهای استریم (موسیقی یا فیلم در حال پخش) مبتنی بر بلاکچین در آینده، قراردادهای هوشمند را نیز در پلتفرم خود درج کرده تا به طور خودکار پرداختها را بین سازندگان توزیع نمایند.
حکمرانی و آموزش
تکنولوژی بلاکچین با ارائه راهکارهای ایمن، شفاف و کارآمد، پتانسیل متحول کردن خدمات دولتی و آموزش را دارد. در دولت، بلاکچین میتواند برای ایجاد سیستمهای رأیگیری ایمن و شفاف مورد استفاده قرار گیرد. با ثبت آراء در بلاکچین، یکپارچگی فرآیند انتخابات تضمین میشود، خطر تقلب کاهش مییابد و اعتماد عمومی به سیستم افزایش مییابد. فناوری بلاکچین میتواند شفافیت و امنیت فرآیند انتخابات را افزایش دهد و عدالت و قابلیت اطمینان بیشتری را در انتخابات تضمین نماید. خدمات عمومی نیز میتوانند از فناوری بلاکچین بهرهمند شوند. به عنوان مثال، بلاکچین می تواند روند صدور و تأیید اسناد دولتی مانند شناسنامه و اسناد مالکیت را ساده کند. این امر باعث کاهش بوروکراسی و بهبود کارایی خدمات عمومی میشود.
در بخش آموزش، میتوان از تکنولوژی بلاکچین برای تأیید مدارک تحصیلی استفاده کرد. با ذخیره مدارک و گواهینامه ها در یک تکنولوژی بلاکچین، موسسات آموزشی میتوانند رکوردی بدون دستکاری از دستاوردهای دانش آموزان ارائه دهند. این امر تأیید مدارک را برای کارفرمایان و سایر مؤسسات آسانتر کرده و خطر تقلب و کلاهبرداری را کاهش میدهد. بلاکچین همچنین میتواند سوابق ایمن و شفافی از عملکرد تحصیلی، حضور و غیاب و سایر دادههای مهم دانشآموزان ایجاد کند. این امر تضمین میکند که اطلاعات دقیق بوده و به راحتی در دسترس افراد مجاز قرار دارد.
آینده پذیرش تکنولوژی بلاکچین
آینده پذیرش تکنولوژی بلاکچین امیدوارکننده است و پتانسیل تغییر صنایع و بخشهای مختلف را دارد. طبق پیشبینی شرکت تحقیقاتی گارتنر، ارزش افزوده تجاری حاصل از بلاکچین تا سال ۲۰۲۶ به بیش از ۳۶۰ میلیارد دلار و تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۳.۱ تریلیون دلار افزایش خواهد یافت. این رشد ناشی از توانایی این فناوری در ارائه راهکارهای ایمن، شفاف و کارآمد است. یکی از مهمترین تأثیرات فناوری بلاکچین، توانایی آن در جایگزینی سیستمهای سنتی مبتنی بر کاغذ خواهد بود. در صنایعی مانند امور مالی، مراقبتهای بهداشتی و مدیریت زنجیره تأمین، بلاکچین میتواند فرآیندها را ساده کند، هزینهها را کاهش دهد و یکپارچگی دادهها را بهبود بخشد. به عنوان مثال، معاملات املاک را میتوان در بلاکچین ثبت کرد و نیاز به سوابق کاغذی را از بین برد و خطر تقلب و کلاهبرداری را کاهش داد.
با ادامه تکامل تکنولوژی بلاکچین، میتوان انتظار داشت که شاهد کاربردها و نوآوریهای جدیدی باشیم که ارزش آن را بیشتر افزایش میدهد. نوآوریهای آینده بلاکچین به طور فزایندهای بر بهبود تجربه کاربری و دسترسی بیشتر کاربران به راهکارهای بلاکچین متمرکز خواهند شد. از پلتفرمهای مالی غیرمتمرکز گرفته تا سیستمهای رأیگیری ایمن و بازیهای بلاکچین، آینده بلاکچین قرار است در دهههای آینده انقلابی بزرگ ایجاد کند. علاوه بر این، بحثهای مداوم پیرامون هشگراف (هشگراف یک فناوری دفتر کل توزیعشده است که به عنوان جایگزین یا توسعهدهنده بلاکچین مطرح شده است.
این فناوری از یک ساختار گراف جهتدار غیرمدور (DAG) برای ثبت و توزیع اطلاعات استفاده میکند که به آن امکان میدهد تراکنشها را با سرعت و کارایی بالاتری نسبت به بلاکچینهای سنتی پردازش کند) در مقابل بلاکچین، چشمانداز وسیعتری از فناوریهای دفتر کل توزیعشده و رقابت بین مدلها و معماریهای مختلف اجماع را برجسته میکند. از اینرو سرمایهگذاری در دانش بلاکچین و آگاهی از آخرین تحولات برای کسبوکارها و افرادی که به دنبال بهرهبرداری از این فناوری متحولکننده هستند، بسیار مهم خواهد بود.
جمعبندی
اگر چیزی باشد که بتوانیم از گذشته و حال بلاکچین بیاموزیم، این است که در آینده تأثیر زیادی در صنایع مختلف خواهد داشت. با رشد روزافزون فناوری بلاکچین، سرمایهگذاری در دانش بلاکچین و یادگیری مفاهیم کلیدی مانند نحوه ایجاد یک شبکه تکنولوژی بلاکچین برای سازمان شما، یک سرمایهگذاری ارزشمند در آینده شما و سازمانتان خواهد بود. لذا ما در آکادمی گروه ملی انفورماتیک، با ارائه آموزش، مشاوره و راهکارهای نوین در کنار سازمان شما هستیم و با برگزاری رویدادهای مختلف شما را با آخرین مفاهیم، دستاوردها و تحولات موجود در خصوص فناروی بلاکچین آشنا خواهیم کرد.
منابع :

۱۰ نکته برای تبدیل کارآموزی به شغل تمام وقت
حضور شرکتهای گروه ملی انفورماتیک در سومین نمایشگاه کار صدرا